Blog o podróżowaniu, smakowaniu i poznawaniu. Czego? Wszystkiego! Historii, kuchni, religii, zawodów…
facebookpinterest google-plusinstagramyoutube

O tym, który ukształtował Turcję, o Atatürku

Mustafa Kemal Atatürk jest znany w Turcji jak nikt przed nim i nikt po nim. W Turcji nie sposób nie zauważyć wszechobecnych flag tego kraju oraz podobizn pewnego mężczyzny, którym jest właśnie Atatürk, czyli Ojciec Turków. Na obrazy przedstawiające pierwszego prezydenta Turcji natrafiamy na każdym kroku: na poczcie, w sklepach, szkołach, na samochodach, w barach, a nawet na ciele w postaci tatuaży…

Dlatego też, będąc w Ankarze, postanowiliśmy odwiedzić jego muzeum, mauzoleum, oraz miejsce spoczynku – czyli Anıtkabir. Mustafa Kemal Atatürk jest założycielem Republiki Tureckiej oraz jej wielkim reformatorem. Miał wizję Państwa, którą sukcesywnie, krok po kroku realizował. Tak właściwie to swoimi reformami przewrócił kraj do góry nogami… dosłownie!

Do dzisiaj traktowany z czcią przez obywateli Turcji. Przed kilkoma laty Youtube został zablokowany na jej terytorium za sprawą pojawienia się filmiku ośmieszającego jego postać, a pewien obcokrajowiec deportowany za „niestosowne” zachowanie pod jego pomnikiem. Przechadzając się po Anıtkabir z kamerą zostaliśmy, na chwilę zatrzymani przez ochronę. Aby móc kontynuować filmowanie musieliśmy „wyspowiadać się” z celu w jakim nagrywamy oraz kontekstu w jakim pokazujemy to miejsce. Tak to wygląda.

img_7120

Poniżej znajdują się wybrane zmiany, które wprowadził w trakcie swoich rządów. Subiektywne top.

  • Podział religii od Państwa – w konstytucji znajduje się zapis, iż Republika Turecka jest krajem świeckim. Sam Atatürk powiedział: „Nie mam religii i czasami chcę by wszystkie religie znalazły się na dnie morza. Tylko słaby władca potrzebuje religii by uprawomocnić swe rządy – to tak jakby złapał swój naród w pułapkę”
  • Zamknięcie medres, czyli szkół religijnych i Zakonu Wirujących Derwiszy
  • Zmiana kalendarza z muzułmańskiego księżycowego, na gregoriański, wprowadzona została dnia 1 stycznia 1926r. Oznacza to… iż Mustafa Kemal Atatürk, chcąc przybliżyć Turcję do Europy, wydłużył rok kalendarzowy w swoim kraju o kilkanaście dni, oraz „przesunął w czasie” całe społeczeństwo z około 1300 do 1926 roku, tak aby „było w tym samym czasie” co właśnie Europa
  • Dzień wolny od pracy, początkowo przypadający na piątek (z uwagi uwagi na fakt, iż jest to w świecie muzułmańskim dzień uroczystego nabożeństwa południowego), został zastąpiony niedzielą, jako świecki dzień wolny od pracy
  • Wycofano przedmiot religii ze szkół państwowych

img_7121

  • Europeizacja ubioru, związana z noszeniem chust –  po dzień dzisiejszy jest to indywidualny wybór Turczynki, czy będzie osłaniać swoje włosy chustą czy też nie. Faktem jednak jest to, iż obowiązuje zakaz nakrycia głowy kobiet pracujących w obiektach państwowych takich jak: policja, szpital, szkoła, uczelnia, poczta, urząd itd.
  • Zniesienie poligamii na rzecz monogamii – stało się to za sprawą wprowadzenia ślubów cywilnych. Nakaz ten wiązał się z zażegnaniem możliwości posiadania aż do czterech żon, a jakby kogoś było na to stać to i założenia sobie haremu. Nie ma czterech żon. Nie ma haremu. Koniec. Przy okazji tej zmiany, zakazano również zawierania małżeństw między krewnymi. Muzułmanki mogły brać ślub z mężczyznami odmiennej wiary. Wcześniej tylko mężczyźni, mogli żenić się z kobietami „niewiernymi”
  • Przyznanie praw do głosowania kobietom w wyborach lokalnych w 1930 r., oraz pełnych praw wyborczych w 1935 r. Tutaj akurat na szczególną uwagę zasługuje fakt, iż prawa te zostały przyznane w Turcji jeszcze zanim uzyskały je kobiety np. we Francji (1944 r.), czy we Włoszech (1946 r.)
  •  Wprowadzono zapis iż kobiety mogą studiować, pracować, zajmować stanowiska kierownicze itd. (1925 r.) Ciekawostką jest tu jednak pewne ograniczenie, związane z wybranymi kierunkami zawodowymi. Kobiety mianowicie nie mogą pracować pod ziemią, jak np. w kopalni, czy przy budowie tuneli oraz pod wodą, ani brać udziału w… układaniu kabli
  • Wprowadzono koedukację na uniwersytetach, a 4 lata później we wszystkich szkołach

img_7104

  • Zmiana alfabetu z osmańskiego, który był zapisywany za pomocą arabskich symboli na alfabet łaciński.  Nie dość, że zmieniony został sam zapis symboli/liter, to i strona od której pisano, z prawej do lewej, na lewą do prawej. Na myśl może nasuwać się pytanie jak tego dokonano? Otóż do jednego z kreatywnych sposobów wdrażania tej reformy, należało wydłużanie pobytu więziennego. Jeżeli odsiadka dobiegała końca po roku 1929, była wydłużana o tyle, aż skazany nie opanował płynnie nowego alfabetu i jego zapisu
  • Zmiana systemu miar i wag na dziesiętny. Wcześniej były tu jakieś stopy, łokcie czy inne kolana…
  •  Wprowadzono nowe kodeksy prawne, wzorowane na tych używanych w Europie np. cywilny – szwajcarski, karny – włoski, handlowy – niemiecki

Postać niewątpliwie interesująca, a zbieranie informacji o niej było przyjemnością. A czy Wy, znacie jakąś zasłużoną postać, której historię polecilibyście nam zgłębić??

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.